از رويهمرفتهء آيات فوق به شماره ترتيب چنان مستفاد ميگردد كه : آسمان آن هنگاميكه دخان ( گاز ) بود ، در دو دوران بارادهء الهى بهفت بخش تقسيم شد : 1 - و اين حادثه پس از آفرينش و تكميل زمين رخ داد 2 - و خدا پس از آفرينش هفت آسمان چراغهاى اختران را در آسمان نخستين كه به زمين نزديكتر است روشن كرد . 3 - اين هفت آسمان هر يك بر فراز ديگرى و محيط بر آن همچون طبقاتى از پى يكديگر قرار دارند . 8 - بر خلاف پندارهاى سطحى اين هفت بخش بسى سخت و استوارند ، نه آنكه جوّى يكنواخت از بخارها و گازهاى رقيق باشند . و با اينوصف اين هفت طاق سخت بلند به يكديگر راه دارند ، نه آنكه مسدود باشند ، سبع طرائق « 1 » . در آيات فوق گفتگوهائى است كه اندك اندك در خلال كاوش پيرامون آسمانها و ستارگان از نظر خوانندگان خواهد گذشت ، و آنچه اكنون مورد نظر است هفت آسمان و فرق بين آنها مىباشد . در اين زمينه پرسشهاى زير بميان ميآيد : آيا هنگاميكه گازهاى سوزان نخستين آسمان بهفت بخش تقسيم شد ، جنس اين گازها نيز تغيير يافت ؟ كه حالت گازى خود را از دست داده و چهرهء ديگرى به خود گرفته باشد ، يا به همان چهرهء نخستين همچنان برجاى ماند ؟ . 2 - در صورت اول آيا هر هفت بخش بمانند يكديگرند تا در نتيجه فرق ميان آنها تنها از نظر فاصله‌هائى باشد ، كه از غير جنس آنها در ميانشان بوجود آمده است ؟

--> ( 1 ) - طرائق جمع طريقه است و مقصود از آن آسمانهاى هفتگانه مىباشد ، و وجه اين تسميه يا تطارق آنها است كه بعضى بر فراز ديگرى قرار دارند . و يا از لحاظ آنكه راههاى فرشتگانند ( از جبائى ) يا هر طبقه‌اى راهى است ( از ابن زيد ) يا ميان هر يك با ديگرى پانصد سال راهست ( از حسن ) . ( مجمع البيان ج 7 ص 101 )